Cannabis heeft een duidelijk merkbaar effect op je lichaam en geest. Dat komt door de stof tetrahydrocannabinol, kortweg THC, ook wel bekend als delta 9 tetrahydrocannabinol. Het is een van de belangrijkste cannabinoïden in de hennepplant en zorgt ervoor dat cannabis een psychoactief effect heeft.
Als je aan de typische effecten van cannabis denkt, komen er waarschijnlijk scènes uit films in je op waarin mensen lachen, trager reageren of hallucineren. In werkelijkheid kunnen de effecten van cannabis heel verschillend zijn, afhankelijk van het THC-gehalte. Perceptiestoornissen of bijzonder intense roeservaringen komen meestal alleen voor bij zeer hoge doses.
THC beïnvloedt het endocannabinoïdesysteem van je lichaam. Dit systeem maakt deel uit van het zenuwstelsel en speelt een belangrijke rol bij je stemming, waarneming, eetlust en veel andere processen. Hoe sterk je het effect van THC voelt, hangt dus niet alleen af van de hoeveelheid, maar ook van hoe je je op dat moment voelt en de omgeving waarin je het gebruikt.
Wat is THC?
THC staat voor tetrahydrocannabinol en is een van de bekendste werkzame stoffen in de cannabisplant. Om precies te zijn gaat het om delta 9 tetrahydrocannabinol, een cannabinoïde die direct op bepaalde cannabinoïdereceptoren in de hersenen werkt. Deze receptoren maken deel uit van het endocannabinoïdesysteem en beïnvloeden verschillende processen in het lichaam, waaronder stemming, geheugen, waarneming en eetlust.
THC is het ingrediënt dat je dat typische high-gevoel geeft als je cannabis gebruikt. Het hecht zich aan receptoren in je hersenen en verandert daar de communicatie tussen de zenuwcellen. Dit zorgt voor de bekende effecten zoals euforie, ontspanning of een andere beleving van ruimte en tijd.
Naast THC heeft cannabis nog veel meer cannabinoïden, zoals cannabidiol (CBD), dat geen high maakt. Terwijl THC meer voor de psychoactieve effecten zorgt, wordt CBD steeds meer onderzocht vanwege zijn mogelijke kalmerende of ontstekingsremmende eigenschappen.
Hoe gebruik je THC of cannabis?
Er zijn verschillende manieren om cannabis te gebruiken, en elk daarvan heeft een ander effect. De bekendste manier is roken. Hiervoor worden de gedroogde bloemen en bloemachtige bladeren van de vrouwelijke cannabisplant gebruikt. Deze plant, ook wel Indische hennep of Cannabis sativa genoemd, wordt meestal gemengd met tabak en als joint gerookt. Op deze manier komt de werkzame stof super snel in je bloed, waardoor je al na een paar trekjes iets voelt.
Je kunt cannabis ook op een andere manier gebruiken, bijvoorbeeld als thee of in gebak zoals de bekende spacecakes. Bij eten duurt het veel langer voordat de THC begint te werken, omdat de tetrahydrocannabinol eerst door je spijsvertering en lever wordt afgebroken. Hierdoor kan de roes later sterker of langer duren dan je had verwacht.
Hasj is de geperste cannabishars van de hennepplant, die meestal met tabak wordt gemengd en ook wordt gerookt of geïnhaleerd. Hasjolie, een geconcentreerde stof met een hoog THC-gehalte, wordt minder vaak gebruikt, bijvoorbeeld door het op sigaretten te druppelen.
In Duitsland is cannabis sinds de Cannabiswet (CanG) gedeeltelijk gelegaliseerd. Volwassenen mogen een beperkte hoeveelheid cannabis voor eigen gebruik hebben en gebruiken, zolang ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. Industrieel hennep met een laag THC-gehalte mag ook legaal worden gebruikt voor industriële doeleinden of in de geneeskunde. Daar worden bepaalde ingrediënten van de plant gebruikt als medicijn, bijvoorbeeld voor de behandeling van chronische ziekten. Meer info over de juridische kant vind je hier: Cannabis & legaliteit in het dagelijks leven.
Wat doet THC met ons?
Het THC-effect werkt op verschillende plekken in je lichaam en beïnvloedt zowel je fysieke gevoelens als je geest. Na het gebruik van cannabis bindt de werkzame stof tetrahydrocannabinolinol zich aan speciale cannabinoïdereceptoren in je hersenen. Deze receptoren regelen dingen als je waarneming, stemming, geheugen, beweging en pijnbeleving.
De reactie hierop is voor veel mensen in eerste instantie prettig: euforie, rust, meer creativiteit en een veranderd tijdsbesef zijn typische effecten van cannabis. Ook geluiden, geuren en kleuren komen vaak intenser over. Veel mensen zeggen ook dat ze meer trek hebben, wat komt door het activeren van het endocannabinoïdesysteem in de hersenen.
Maar het effect van cannabis kan ook vervelende kanten hebben. Vooral bij een hoog THC-gehalte komen bijwerkingen zoals duizeligheid, misselijkheid, hartkloppingen of paniekgevoelens vaker voor. Sommige gebruikers hebben last van waarnemingsstoornissen, hallucinaties of concentratieproblemen. Deze effecten verdwijnen meestal na een paar uur. Het wordt vooral gevaarlijk als je cannabis combineert met alcohol of andere middelen, omdat dit het risico op circulatieproblemen of ongelukken flink verhoogt.
Hoe werkt cannabis in je lichaam?
Het effect van cannabis komt door de interactie tussen de plantaardige cannabinoïden en het endocannabinoïdesysteem van je lichaam. Dit systeem bestaat uit boodschapperstoffen en receptoren die signalen in het zenuwstelsel sturen. Het regelt onder andere de pijnsensatie, het geheugen, de slaap en het hongergevoel.
Als je cannabis gebruikt, hecht de THC zich aan deze receptoren en verandert hun activiteit. Hierdoor worden bepaalde zenuwcellen geremd of gestimuleerd, wat invloed heeft op de waarneming en het gedrag. Vooral veel van deze receptoren zitten in de hersenen, maar ook in organen zoals de lever, longen, hart en nieren.
Terwijl de lichaamseigen endocannabinoïden snel worden afgebroken, blijft tetrahydrocannabinol veel langer actief. Het lost op in het vetweefsel, komt maar langzaam vrij en kan zo nog dagen na gebruik in het bloed worden aangetroffen. Dat verklaart waarom het effect van THC vaak meerdere uren aanhoudt en waarom regelmatig gebruik een blijvende invloed op het lichaam kan hebben.
Waarom reageren mensen zo verschillend op cannabis?
Het effect van cannabis verschilt per persoon. Er zijn een paar dingen die bepalen hoe sterk en hoe lang je de effecten voelt. Vooral het THC-gehalte is belangrijk: hoe hoger het gehalte, hoe sterker de high en hoe groter de kans op vervelende bijwerkingen zoals angst of onrust.
Ook hoe je het gebruikt, maakt uit voor hoe sterk het werkt. Als je het rookt of inademt, komt de THC binnen een paar seconden via je bloed in je hersenen terecht. Het effect treedt snel op, maar houdt maar twee tot drie uur aan. Als je cannabis eet of drinkt als thee, begint het THC-effect pas na ongeveer 30 tot 60 minuten, maar het blijft wel veel langer hangen. Dat komt door de lever, die THC omzet in 11-hydroxy-THC – een stof die sterker werkt dan het oorspronkelijke tetrahydrocannabinol.
Ook dingen zoals je stemming, verwachtingen en omgeving kunnen je ervaring beïnvloeden. Als je je op je gemak voelt met vrienden, vind je het effect van cannabis meestal prettig. Maar in stressvolle situaties of een onbekende omgeving kan hetzelfde gebruik angst of paniek veroorzaken.
Hoe verschilt het effect van THC van andere cannabinoïden?
Terwijl THC je waarneming verandert en je hersenen direct stimuleert, geeft CBD geen high. Het bindt zich aan andere cannabinoïdereceptoren en lijkt zelfs de werking van THC een beetje te verzachten. Veel mensen vinden soorten met meer CBD prettiger, omdat ze minder vaak bijwerkingen zoals onrust, hartkloppingen of angst geven.
De balans tussen THC en CBD is super belangrijk voor hoe je cannabis voelt. Een hoge THC-CBD-verhouding zorgt meestal voor een sterker psychoactief effect, terwijl een evenwichtige verhouding een milder, vaak meer ontspannen effect geeft.
Naast THC en CBD zijn er nog andere cannabinoïden die steeds meer wetenschappelijk worden onderzocht, zoals CBG (cannabigerol) of CBC (cannabichromen). Ook deze stoffen werken samen met het endocannabinoïdesysteem, maar op een andere manier. Sommige van deze stoffen zouden ontstekingsremmende of neuroprotectieve eigenschappen kunnen hebben, zonder de psychoactieve effecten van THC te veroorzaken.
Wat zijn de gevolgen van langdurig cannabisgebruik?
Bij af en toe gebruik verdwijnt het THC-effect na een paar uur. Maar als je regelmatig of voor langere tijd THC gebruikt, wordt je lichaam constant blootgesteld aan de werkzame stof. Dit kan verschillende gevolgen hebben voor je gezondheid, zowel voor je hersenen als voor andere organen.
Hoe verandert THC je hersenen en je geest?
THC hecht zich aan cannabinoïdereceptoren in de hersenen en verandert daar hoe zenuwcellen signalen doorgeven. Deze receptoren regelen onder andere concentratie, geheugen en emoties. Als het systeem langdurig steeds weer wordt geactiveerd, kan het zijn natuurlijke balans verliezen.
Bij veelvuldig gebruik gaat het geheugen vaak achteruit, wordt je minder alert en kunnen je bewegingen ongecoördineerd lijken. Deze problemen verdwijnen meestal weer als je stopt met THC te gebruiken.
Op de lange termijn kan het langdurig gebruik van cannabis je geestelijke gezondheid wel meer beïnvloeden. Het kan bijvoorbeeld het risico op angststoornissen, depressies en psychotische episodes verhogen. Vooral jongeren, waarvan de hersenen nog in ontwikkeling zijn, en mensen met een genetische of psychische voorgeschiedenis lopen een groter risico.
Wat het risico flink verhoogt, is een hoog THC-gehalte, omdat er dan meer van het actieve ingrediënt in korte tijd op de receptoren inwerkt. Vooral hoge doses kunnen hallucinaties, paniekaanvallen of achtervolgingswaanzin veroorzaken. Er zijn ook aanwijzingen dat vaak cannabis gebruiken samenhangt met een grotere kans op schizofrenie.
Wat zijn de fysieke gevolgen van langdurig THC-gebruik?
De fysieke effecten hangen sterk af van hoe THC wordt ingenomen. Bij het roken of inhaleren komen verbrandingsstoffen in de longen terecht, wat op de lange termijn kan leiden tot hoesten, bronchitis of kortademigheid. Als THC wordt gecombineerd met tabak, neemt het risico nog verder toe, omdat beide stoffen het longweefsel irriteren.
THC kan ook je bloedsomloop beïnvloeden. Op korte termijn krijg je een snellere hartslag, en op lange termijn kan het je bloedvaten en bloeddruk veranderen. Er zijn ook aanwijzingen dat er een hoger risico is op hartritmestoornissen en beroertes, vooral bij mensen die al iets hebben.
Omdat THC zich in vetweefsel nestelt, blijft het langer in je lichaam en wordt het maar langzaam door de lever afgebroken. Hierdoor kan er een chronische belasting ontstaan, waarbij het endocannabinoïdesysteem constant wordt gestimuleerd. Dat beïnvloedt niet alleen je humeur, maar ook je stofwisseling, slaap en eetlust.
Kan THC verslavend zijn?
Ook al veroorzaakt THC niet dezelfde lichamelijke afhankelijkheid als alcohol of opiaten, het kan wel degelijk een psychische afhankelijkheid veroorzaken. Ongeveer negen procent van de gebruikers ontwikkelt een sterk verlangen naar de werkzame stof en heeft moeite om het gebruik onder controle te houden.
Jongeren en mensen die elke dag gebruiken of echt afhankelijk zijn van het kalmerende of stemmingsverbeterende effect van THC lopen extra risico. Typische symptomen zijn prikkelbaarheid, onrust, slaapstoornissen en een sterk verlangen om opnieuw te gebruiken.
Na een tijdje raakt je lichaam eraan gewend en wordt het effect van THC minder, terwijl je steeds meer gaat gebruiken. Hierdoor kan er een vicieuze cirkel ontstaan, waarbij je steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te voelen.
Wat doet THC met je sociale leven?
Langdurig THC-gebruik kan ook sociale gevolgen hebben. Mensen die vaak gebruiken, zeggen vaker dat ze zich lusteloos voelen en moeite hebben met concentreren, wat een negatief effect kan hebben op school, opleiding of werk. Jongeren die regelmatig THC gebruiken, halen gemiddeld lagere diploma's en hebben de neiging zich terug te trekken.
Maar het gaat niet zozeer om de stof zelf, maar meer om hoe je ermee omgaat. Als je THC gebruikt om stress of emotionele problemen te vergeten, loop je meer kans om psychisch afhankelijk te worden en je sociale contacten te verwaarlozen.
Kan cannabis pijn verlichten?
Nu je weet welke risico's en langetermijngevolgen THC kan hebben, rijst een andere vraag: kan de werkzame stof ook therapeutisch nuttig zijn? THC wordt inderdaad al jarenlang in de geneeskunde onderzocht en in bepaalde gevallen als geneesmiddel gebruikt.
Het pijnstillende effect van THC is in verschillende onderzoeken bekeken. Daaruit bleek dat het vooral bij chronische pijn, waar andere medicijnen niet zo goed bij helpen, een beetje verlichting kan geven. Denk bijvoorbeeld aan zenuwpijn, pijn bij multiple sclerose of bij kanker.
THC werkt op dezelfde cannabinoïdereceptoren die ook betrokken zijn bij het voelen van pijn. Het beïnvloedt hoe pijnsignalen in de hersenen en het ruggenmerg worden verwerkt en kan het pijngevoel tijdelijk verminderen. In de meeste gevallen gaat het echter niet om een volledige pijnverlichting, maar om een lichte tot matige verbetering.
Medisch gezien wordt THC meestal in de vorm van standaardpreparaten gegeven, zoals mondspray of olie. Deze medicijnen zijn zo gedoseerd dat ze een zo constant mogelijke THC-concentratie in het bloed geven. De dosis wordt per persoon aangepast om een therapeutisch effect te krijgen zonder dat er lastige bijwerkingen zoals duizeligheid of misselijkheid optreden.
Er zijn nog niet veel gegevens over hoe goed THC op de lange termijn werkt bij chronische pijn. Veel onderzoeken duurden maar een paar weken en er deden maar weinig mensen mee. Ook al zien de eerste resultaten er veelbelovend uit, er zijn nog geen grote, langdurige onderzoeken om het effect goed te kunnen beoordelen.
Helpt wiet roken tegen pijn?
Naast medicijnen gebruiken veel mensen THC door het te roken of te verdampen om pijn te verzachten. Dit gebruik van THC is echter minder goed onderzocht dan het gebruik van THC in medicijnen.
Een paar kleinere onderzoeken en ervaringen laten zien dat het inhaleren van THC op korte termijn echt pijn kan verminderen. Het effect begint sneller dan bij medicijnen die je inneemt, omdat de THC direct via het bloed in de hersenen terechtkomt. Andere onderzoeken zeggen echter dat het pijnstillende effect van het zogenaamde blowen maar klein is of er helemaal niet is.
Een groot probleem van deze onderzoeken is dat er meestal maar weinig mensen meededen en dat de oorzaken van de pijn heel verschillend waren. Ook gebruikten veel deelnemers tegelijkertijd andere medicijnen, wat de resultaten beïnvloedt.
Ook de bijwerkingen zijn bij roken moeilijker te voorspellen. Het THC-gehalte kan sterk variëren, afhankelijk van het soort, de bereiding en de manier van consumptie. Bovendien zorgt het inhaleren voor extra belasting van de longen.
Maakt cannabis je gelukkig?
Na de medische kijk op THC rijst een logische vraag: kan de werkzame stof ook een gelukkig gevoel geven? Veel mensen denken dat THC hen relaxter, vrolijker of zelfs gelukkiger maakt. Maar het wetenschappelijke antwoord daarop is niet zo duidelijk.
Het effect van THC raakt direct het beloningssysteem in je hersenen. Als THC zich vastzet op de cannabinoïdereceptoren, komt er dopamine vrij – een stof die je goed laat voelen en die je motiveert en tevreden maakt. Dopamine zorgt ervoor dat bepaalde dingen lekker aanvoelen en dat je ze weer wilt doen. Daarom speelt het ook een grote rol bij het ontstaan van verslavingen.
Op korte termijn kan THC echt een gevoel van welzijn, lichtheid en ontspanning geven. Veel mensen die THC gebruiken, zeggen dat het een fijn effect heeft en dat ze er gezelliger, creatiever of gelukkiger door worden. Maar hoe je je voelt, hangt echt af van de dosis, het THC-gehalte, de omgeving en hoe je je voelt.
Op de lange termijn is het verband tussen cannabisgebruik en geluksgevoelens veel complexer. Sommige onderzoeken laten zien dat mensen die regelmatig cannabis gebruiken, een hoger subjectief welzijn rapporteren dan mensen die dat niet doen. Vooral mensen die bewust en met mate THC gebruiken, zeggen dat ze zich stabieler voelen en meer van het leven genieten.
Andere onderzoeken komen tot andere resultaten. Veel en intensief cannabisgebruik, vooral als je jong bent, wordt in verband gebracht met een groter risico op depressieve klachten en lusteloosheid als je volwassen bent. Mensen die negatieve ervaringen of bijwerkingen zoals angst of paranoia hebben, zeggen vaker dat hun mentale welzijn achteruitgaat.
Het effect van THC op je geluksgevoel is dus niet voor iedereen hetzelfde. Het hangt af van individuele dingen, vooral van je persoonlijkheid, hoe je je voelt en waarom je THC gebruikt. Als je het gebruikt om stress, verdriet of emotionele druk te onderdrukken, voel je het effect meestal maar even als positief.